Ağu 03

Basınç – Debi ilişkisi

Öncelikle şunu söylemek gerekir; basınç ve debi ters orantılıdır yani basınç arttıkça kompresör debisi azalır.

Kompresörlerin yapısı genelde 7-8 bar basınca uygun olarak tasarlanmıştır ve bu basınca uygun elektrik motoru ve malzemeler kullanılmıştır.

Sanayi ortamında hava tüketen cihazlarda genel olarak kompresörlerin basıncıyla uyumlu çalışmaktadırlar. Örneğin birçok hava tüketen plazma kesim, CNC tezgah gibi makinalar 5 – 6 bar alt basıncından daha düşük basınçlarda alarm vermektedirler.

Kimi özel durumlarda ise yüksek basınç hava ihtiyacı vardır. Kompresör Seçimi yazımızda da belirttiğimiz gibi kompresör almaya karar verdiğinizde öncelikle kullanım alanlarınızdaki minimum basınç ihtiyacınızı araştırmanız gerekmektedir. Çünkü yüksek basınçlı kompresör düşük basınç hava ihtiyacını karşılayabilir ancak düşük basınç kompresör yüksek basınç ihtiyacınızı karşılayamaz.

Basınç ihtiyacımıza en başta karar vermemizin nedeni nedir?

Çünkü alacağımız kompresörün sisteminin yapısı, hava tankının basınca dayanma gücü ve testi, ve diğer aksamlar istenilen basınç değerine uygun olarak fabrika çıkışı ayarlanmaktadır. Yani, siz 8 bar üst basınç değerine uygun bir kompresör alırsanız ve bunu daha sonra 13 bar’a çıkartmak isterseniz muhtemelen tüm kompresör ve kompresörle gelen diğer ürünleri değiştirmeniz gerekecektir.

8 bar basınç uyumlu kompresörün basıncını kontrolsüz bir şekilde yükseltirsek ne olur?

  •  Hava tankınızın patlama riskini arttırmış olursunuz. En önemli nokta budur. Hava tankınızın üzerinde bulunan etikette yazan çalışma basınç değerini kesinlikle aşmamanız gerekmektedir. Siz kompresörünüzün basıncını bilinçsiz bir şekilde arttırırsanız, ne zaman patlayacağı belli olmayan bir bomba elde etmiş olursunuz. Ayrıca basınç değerini arttırmasanız dahi hava tankının yıllık basınç testlerinin yaptırılması gerekmektedir. Bu çalışma bakanlığı tarafından ayrıca kontrol edilmektedir.
  • Varsa kompresörünüzün üzerindeki sigortalar ve şalterler korumaya geçer.
  • Kompresörünüzün ve hava tankının üzerindeki emniyet ventilleri devreye girerek mekanik olarak hava tankındaki fazla havayı tahliye eder.
  • Varsa emniyet için bulunan 2. duruk şalter devreye ve sistemi elektriksel olarak durdurur.

Kompresör üzerindeki koruma üniteleri devreye girmezse

  • Hava tankınız patlayabilir.
  • Elektrik motoru yanabilir.
  • Kompresörün yapısı zarar görebilir. Örneğin pistonlu kompresörde krank kesebilir.

Şimdiye kadar işin basınç kısmını açıkladım. Eğer basıncımızı arttırmak ve bu tür problemle karşılaşmak istemiyorsak basınç arttırırken debiden kaybetmemiz ve buna da kompresörümüzü alırken kara vermemiz gerekmektedir.

Kompresörle debi birbirne ters orantılı kavramlardır. Basınç arttıkça debi düşmektedir.

Pistonlu Kompresörlerde

Pistonlu kompresörlerde basınç kademe sistemi ile arttırılmaktadır. 8 bar kompresörlerde kademe yoktur ve kafalar sayesinde emilen hava doğrudan hava tankına gönderilir. Ancak 2 kademe kompresörlerde emilen hava doğrudan hava tankına değil tekrardan daha küçük yapıdaki basma kafasına iletilir. Burada 2. kez sıkıştırıldıktan sonra hava tankına basılır. Bu sayede kompresörünüzün debisi düşürülmüş ve basıncı yükseltilmiş olur.

Böylelikle kompresörünüzün yapısı yüksek basınca çıkmaya uyumlu hale gelmiş olur. Fabrika çıkışı bu şekilde imal edilen pistonlu kompresörün hava tankıda yine fabrika çıkışı yüksek basınca uygun imal edilir.

Vidalı Kompresörlerde

Vidalı kompresörlerde ise sistemin kayış kasnak ölçüleri değiştirlerek basınç yükseltilir. Vidalı kompresörlerde de basınç arttıkça debi düşmektedir. Üretici firmaya göre değişiklik göstersede genelde 13 – 15 bar maksimum çalışma basıncına kadar vidalı kompresörler ayarlanabilmektedir. Kayış – kasnak değiştirme işlemini yetkili personele yaptırmanız gerekmektedir.

Uyarılar

  • Yetkili personel haricinde kompresörünüzün basınç ayarıyla kesinlikle oynamayın.
  • Hava tankının yıllık testini mutlaka yaptırın.
  • Yüksek basınç kompresör aldıysanız kullanacağınız hava tankının kaç bar basınç için uyumlu olduğunu mutlaka kontrol ediniz.

Incoming search terms:

  • debi basınç
  • basınç debi ilişkisi
  • basınç hız debi hava
  • fan debi etiketi
  • debi basınç ilişkisi
  • basinç hiz ilişkisi
  • debi ile basınç arasındaki
  • fan debisi
  • hava kompresör barı nasıl yükseltilir
  • basınçla debi arasındaki ilişki
Haz 10

Emniyet Ventili

Emniyet Ventili

Emniyet Ventili

Emniyet Ventili

Emniyet ventilleri, kompresörünüzde beklenmeyen bir şekilde basınç yükselmesi oluşursa tehlikeyi önlemek amacıyla kullanılan acil tahliye valfleridir.

Kompresörünüz normal şartlarda duruk şalterinde ayarlanmış olan basınca kadar çıkarak durmaktadır. Yine ayarlanmış ara basınca (ΔP) düştüğü zaman tekrar kalkış yapmaktadır. Bu bir kompresörün normal çalışma prensibidir.

Eğer kompresörün herhangi bir şekilde (duruk şalter bozulması, ayarlar ile oynanması vb.) basıncı gereğinden fazla yükselirse, kompresörünüzün üzerine fabrika çıkışı entegre edilmiş olan emniyet ventili devreye girerek fazla basıncı tahliye eder.

Emniyet ventilinin mekanik bir sistemden oluşur. İçerisindeki belirli bir tansiyona sahip olan bir yay sayesinde, hava çıkışının belirli bir basınca kadar baskılar. Ancak fazla basınç durumunda basıncın gücü yayın tansiyon gücünü yenerek havanın tahliye edilmesini sağlar.

Emniyet ventilleri üretici firma ve ihtiyaca göre değişiklik göstermektedirler. Kimi emniyet ventilleri üzerinde bulunan ayar somunu ile ayarlanabilirken, kimiside sabit bir basınca fabrika çıkışı ayarlanabilmektedir.

Ayrıca bazı emniyet ventillerinin tahliye kısmı dişli bir yapıya sahip olmaktadır. Bu sayede basınç ayarlı çekvalf olarak da kullanılabilmesi için olanak sağlarlar.

Emniyet ventilinin ayarlı olması gereken seviye üst basınç miktarından biraz fazla olmalıdır. Yani eğer kompresörünüz 8 bar da çalışıyor ise emniyetiniz 9 bar’a göre ayarlı olmalıdır.

Incoming search terms:

  • yağ tankları için hava ventili
  • hava tankı emniyet valfi
  • kompresör tanklarında emniyet ventili hesabı
  • KOMPRESÖR EMNİYET VENTİLİ
  • hava tankı emniyet ventili
  • kompresör basınç ayarı
  • KOMPRESÖR VENTİLİ
  • kompresör emniyet valfi
  • kompresör emniyet ventili seçimi
  • KOMPRESÖR BASINÇ EMNİYET VENTİLLERİ
Haz 10

Hava Deposundaki Suyu Boşaltın

Hava Deposundaki Suyu Boşaltın

Hava tankınızda biriken suyun mümkün olduğunca sık boşaltılması gerekir. Basınç altında havadaki nemin suya dönüşmesinden dolayı hava tankınız içerisinde zamanla su birikmektedir.

Su nasıl hava tankından tahliye edilir?

Hava deposunun alt kısmına imalatcı firma tarafından bir vana veya körtapa takılmıştır. Bu, hava tankının içerisindeki suyun tahliyesi amacıyla kullanılmaktadır. Buradaki tahliye vanasına bir su hortumu takarak,  günlük, haftalık veya kendi belirlemiş olduğunuz periyotlar halinde hava tankının içerisinde biriken suyu tahliye edebilirsiniz. Hava tankından çıkan pis suyu bir kap içerisine yönlendiriniz. Bu işlemleri yapmadan önce hava tankında basınç olmadığından emin olunuz. Hava tankında basınç varken bu işlemi yaparsanız, kirli su tazyikli bir şekilde çıkar ve etrafa yayılır.

Otomatik tahliye sistemleri

Bu sistemler, tahliye vanasına takılan elektrikli sistemlerdir. Bunlar herhangi bir insan desteğine ihtiyaç duymadan otomatik olarak hava tankındaki suyu boşlatan sistemlerdir. İç mekanizmalarında suyu biriktirerek dolmasını bekleyen bu sistemler, sensörleri sayesinde ihtiyaç duydukça sadece suyu tahliye ederek enerji tasarrufu sağlamaktadırlar.

Selenoid valf ve zaman rölesi ile tahliye

Bu tahliye sistemi de yine otomatik olarak tahliye yapılmasını sağlayan bir sistemdir. Tahliye vanası üzerine bağlanan bir selenoid valf ve zaman ayarlı röle ile belirlenen sürelerde selenoid valfin açması sağlanarak otomatik olarak tahliye işlemi yapılabilir. Ancak bu sistem karmaşık bir yapıya sahip olacaktır ve suyla beraber aynı anda çok miktarda hava tahliye edilmiş olacaktır. Bu, havanın boşa atılmasından dolayı kompresörünüzün daha çok çalışmasına sebep olacak ve enerji israfına yol açacaktır.

Tahliye edilen pis su

Bu su içerisinde yağ, kaynak tozu, su, toz, bakteri ve birçok maddeyi barındırmaktadır. Bu suların doğrudan doğaya atılması uygun görülmemektedir. Bu suların özel filtreler yardımı filtrelenerek doğaya bırakılması uygundur.

Incoming search terms:

  • kompresör basınçlı deposu su tahliye valfi
  • kondense
  • sik bosaltma
  • hava kompresörün tankında su birikmesi
Haz 10

Hava Depoları

Hava Depoları

Hava depoları, kompresörden çıkan havayı depolamak ve düzenlemek amacıyla üretilen kaplardır. Bu sayede kompresörünüz belirli bir düzen ile çalışmaktadır. Hava depoları herhangi bir hava üretimi yapmadığından dolayı, kompresörünüz yetersiz ise yeni depo alarak yeterli olacağını düşünmeniz tamamen yanlıştır. Eğer kompresörünüz yetiştirmiyor ise hava deposunu değil kompresörünüzü değiştirmeniz gerekmektedir.

Hava depoları, kompresörünüzün büyüklüğüne göre değişik büyüklükler de üretilmektedir.

Hava depoları içlerinde basıncı hapseden kaplar olduğu için tehlikelidir ve Çalışma Bakanlığı tarafından yıllık olarak denetlenmektedir. Hava depolarının “TSE Basınçlı Kaplar Test Yönergesi” ve “TS 1203 EN 286-1” normlarına göre üretilmiş olmaları gerekmektedir.

Hava depolarının her yıl yetkili kuruluş ve makine mühendisleri tarafından kontrol edilerek kontrol test raporu edinilmesi gerekmektedir.

Hava depolarının sac kalınlığı ve çıkabilecekleri ve izin verilen maksimum basınç miktarları yine bu normlara göre ayarlanmaktadır.

Incoming search terms:

  • ts 1203 en 286-1
  • dizel motorlu kompresör silobas