May 09

Hava Deposu Hacmi

Bir hava deposunun büyüklüğü hacmine bağlıdır. Bu hacim litre veya m3 ölçü birimiyle gösterilir (1m3=1000 lt). Kompresörlerde hava depoları, havayı depolamak ve düzenli bir şekilde tesisata göndermek amacıyla kullanılmaktadır.

Daha önceki yazılarımızda bahsetmiş olduğumuz gibi hava depolarının debiye herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Bazı kullancılar, işletmelerinde hava yetersiz kaldığı durumlarda hava deposunu büyüterek bu sorunu aşabileceğini düşünmektedirler. Ancak bu tamamen yanlıştır. İşletmelerde hava yetersiz kalıyorsa öncelikle kompresörün kapasitesi kontrol edilmelidir.

Depo Büyüklüğünün Önemli Olduğu Durumlar

Ancak buna ek olarak hava tankının büyük olmasını gerektiren bazı özel durumlar oluşabilir. Mesela hava tüketen bir makine aldınız (pnömatik) ve makine bir defa çalıştığında belirli bir süre yüksek miktarda hava tüketiyor. Bunu örnekle açıklamaya çalışalım:

Makinenizin bir defa çalıştığında 1 saniyede tükettiği hava miktarı 1500lt/dk olsun ve bunu (th) tüketilen hava.

Makinenizin bir defa çalıştığında aralıksız hava tükettiği süre 5 saniye olsun (ts) tüketim süresi.

Makinemizin minimum basınç ihtiyacı 6 bar olsun.

Hesaplama:

ts*th= bir defa çalışmada tüketilen toplam hava miktarı.

5*1500=7500 lt bir defa çalışmada tüketilen toplam hava miktarı.

Şimdi bu 7500 litre havanın 5 saniye içerisinde harcanıcağını biliyorsak buna uygun olarak hava tankı seçimi yapmamız gerekmektedir.

2 yöntemle çözüme ulaşabiliriz.

1. Yöntem – Basıncın arttırılması.

Hava tankımızın 1000 litre, basıncımızın 8 bar olduğunu düşünelim. Bu durumda hava tankımız tam dolu olduğunda 8*1000=8000 litre hava depolamış olacaktır.

Hava tankımızdaki 8000 litre hava, makinemizin harcamış olduğu 7500 litre havayı karşılıyormuş gibi gözükebilir ancak makinemizin minimum çalışma basıncı 6 bar olduğundan;

1000 lt (hava tankı nominal hacmi) * 6 bar=6000 litre alt sınırımız olmaktadır. 8000 – 6000=2000 litre hava tankı içerisindeki kullanılabilir miktardır. 7500-2000=5500 litrelik daha hava ihtiyacımız bulunmaktadır.

Sonuç hava yetersizdir.

Aynı hava tankıyla (1000lt) 15 bar basınca çıktığımızı düşünürsek.

15*1000=15000lt hava tankında depolanan toplam hava miktarıdır.

6000 litre alt sınır.

15000-6000=9000 litre tanktaki kullanılabilir hava miktarı.

7500 litre makinemizin bir defada en az 6 bar da ihtiyaç duyduğu hava miktarı.

9000>7500 – kullanılabilir hava miktarı makinenin ihtiyaç duyduğu hava miktarından fazladır.

9000-7500=1500 litre kullanım sonrası ihtiyaç fazlası artan hava miktarı.

6000 + 1500=7500 kullanım sonrası tanktaki toplam hava miktarı.

7500/1000=7,5 bar kullanım sonrası tanktaki kalan toplam basınç.

Sonuç hava yeterlidir.

2. Yöntem – Hava Tankının büyüklüğünün arttırılması

Hava tankımızın 5000 lt olduğunu düşünürsek kompresörümüz 8 bara geldiğinde 8*5000=40000 lt depolanan toplam hava miktarı olur.

Hava tankımızın hacmi büyüdüğü için 6 bar basınçta 6*5000=30000 litre alt sınırımız vardır.

40000 – 30000 =10000 litre kullanılabilir depolanan hava miktarı.

10000 >7500 – kullanılabilir hava miktarı makinenin ihtiyaç duyduğu hava miktarından fazladır.

10000 – 7500 =2500 litre kullanım sonrası ihtiyaç fazlası artan hava miktarı.

30000 + 2500 =32500 litre kullanımdan sonra tankta kalan toplam hava miktarı.

32500 /5000 = 6.5 bar kullanımdan sonra tankta kalan basınç miktarı.

Sonuç : Hava yeterlidir.

Dikkat ettiyseniz kompresörün yetiştirme kapasitesiyle ilgili herhangi bir hesap yapmadım. Çünkü makinemizin uzun süre bekleyip 1 defa çalıştığını ve kompresörün sadece bu makineyi beslediği farz ettim. Eğer bu makine sıklıkla devreye giren bir makine olmuş olsaydı kompresörün kapasitesini arttırmam gerekirdi.

Değerlendirme:

1. Yöntemde 1000 litrelik bir tankın yüksek basınçlara dayanıklı olması gerekmektedir. 15 bar’a çıkarılan bir hava tankının en az 23 barda yetkili kişilerce su ile test edilip onaylanması gerekmektedir.

Avantajları:
  • Depo hacmi küçük olduğu için yer avantajı sağlar.
  • Maliyet fiyatı düşüktür.
Dezavantajları
  • Havayı sağlayan kompresörün yüksek basınca çıkmaya uygun tasarlanmış kompresör olması gerekmektedir. Pistonlu kompresörlerde 2 kademeyle yüksek basınçlara çıkılabilir. Vidalı kompresörlerde ise tavsiye edilen en yüksek basınç 13 bardır ve kayış-kasnak sistemi ile oynanarak devir düşürülmelidir.
  • 1000 litrelik 8 bar uyumlu bir hava tankına göre fiyatı yüksektir. Çünkü tankın sac kalınlığı artmaktadır.
  • Riski fazladır.

Hava ne kadar çok sıkıştırılırsa tansiyonuda o kadar yüksek olmaktadır. Buda havanın tanktan çıkarken oluşturduğu tazyiği arttırmaktadır. Kimi zaman bu tazyik avantaj iken kimi zaman dezavantaj olabilmektedir.

2. Yöntem de 5000 litrelik büyük hacimde bir tank 8 bara çıkarılmaktadır.

Avantajları
  • 8 bar’lık herhangi bir kompresör ile tankı doldurabilirsiniz.
  • Yüksek basınca çıkmaya gerek yoktur.
Dezavantajları
  • Hacimsel olarak yer işgal eder.
  • Taşıma – Maliyet fiyatı yüksektir.

Not: 1000 litrelik dik bir hava tankının yaklaşık boyutları : 200  cm yüksekliğinde 80 cm çapındadır. 5000 litrelik bir hava tankının yüksekliği yaklaşık 380 cm ve çapı yaklaşık 130 cm dir.

Örnekte vermiş olduğum tanklar haricindede tanklar kullanılabilir. aynı mantık ile basınç ve kapasite hakkında sonuçlara ulaşabilirsiniz.

Yazı biraz karışık olabilir 🙂 ancak mümkün olduğunca açık anlatmaya çalıştım.

Incoming search terms:

  • sabit hacimde basınç artınca depolanan hava miktarı
  • hava kompresörlerinin hava tutma kapasitesi
  • basınçlı hava tankı hesabı
  • hava tankı hesabı
  • 2000 lt hava tankının basıncı
  • hava tanklarının basınç kaybı hesabı
  • KOMPRESÖR TANK SEÇİMİ
  • kompresöre göre hava tankı seçimi
  • kullanılan hava debisine göre hava tankı hacmi hesaplama
  • hava tankı hacim hesaplama
Haz 25

Kompresör Fiyatları

Burada yazacağım fiyatlar sadece fikir vermek amaçlı yaklaşık fiyatlardır. Markalara ve modellere göre gerçek fiyatlar değişiklik göstermektedir (daha yüksek ya da daha düşük).

1 m3/dk = 1000 lt/dk

Kapasite

Pistonlu

Vidalı

100 lt/dk ~1200 TL
200 lt/dk ~1700 TL
300 lt/dk ~1900 TL
500 lt/dk ~2800 TL
800 lt/dk ~3100 TL ~5000 TL
1000 lt/dk ~3300 TL ~5500 TL
1500 lt/dk ~4000 TL ~6500 TL
2000 lt/dk ~5000 TL ~8000 TL
3000 lt/dk ~6000 TL ~8500 TL
5000 lt/dk ~11.500 TL
7000 lt/dk ~14.000 TL
9000 lt/dk ~20.000 TL
12000 lt/dk ~25.000 TL
15000 lt/dk ~33.000 TL
18000 lt/dk ~36.000 TL
22000 lt/dk ~39.000 TL
25000 lt/dk ~55.000 TL
28000 lt/dk ~60.000 TL

Tekrar vurgulamak gerekir ki bu fiyatlar yaklaşık fiyatlardır. Kompresörlerin asıl fiyatları değişiklik gösterir.

Incoming search terms:

  • kompresr fiyatlar
  • 1000 lik kompresör fiyatı
  • tamsan kompresör fiyatları
  • 500 000 000 kapasıtelık kompresör
  • 25 lik kompressor
  • kompresör fiyatları
  • 1000 lt kompresör fiyatları
  • 5000 lt/dk hava kompresörü kaç lira
  • 5000 litre vidalı kompresör fiyatları
Haz 15

Krank Mili

Krank Mili

Pistonlu kompresörlerde karter içerisine yerleştirilen ve rulmanlar tarafından yataklanan ana ünitelerden biridir. Kompresör çalıştığında krank milini döndürür. Krank milini yapısı sayesinde üzerinde bulunan biel kolu/kolları pistona bağlı bir şekilde ileri-geri hareket ederler. birden fazla biel kolu varsa bir piston ileri konumdayken diğer piston geri konumda bulunur. Krank mili döndükçe bu hareket devam eder.

Krank milleri üzerinde yağın çırpılmasını sağlayacak ağırlıklar olmalıdır. Bu sayede kompresör pistonlara ve silindirlere gereken yağlamayı yapar. Ayrıca krank milinin balansı alınmış olmalıdır. Aksi takdirde kompresörde titreşime sebep olabilir.

Incoming search terms:

  • Krank mili
  • yagsız pıstonlu kompresör
  • kompresör pistonunda a
  • krank mili arızaları
Haz 14

Vida

Vida

Rotor

Vidalı kompresörlerin ismini aldığı en önemli ünitesidir. İngilizce olarak rotary screw veya airend olarak da geçmektedir. Vidalı kompresörlerde vida ünitesi motora direk veya kayış-kasnak sistemli olarak bağlanabilmektedir.

Vida, bir gövde içerisine yerleştirilmiş dişi ve erkek rotorlardan meydana gelmektedir. Tamamlayıcı unsurları kapaklar ve rulmanlardır. Kompresör çalıştırıldığında vida ünitesi gövdenin üst kısmından emdiği havayı yağ ile birlikte alt kısmından basmaktadır.

Özel mühendislik ve ince işçilik ile imal edilen vidalarda rotorların birbiriyle ve gövdesi ile arasındaki sürtünme oranları çok hassas ayarlanmaktadır. Vida gövdesi genellikle döküm ve rotorlar ise genellikle çelik bir malzemeden imal edilmektedir.

Vidalı kompresör çalıştığında dönen vida ilk olarak alçak basınç valfi sayesinde kompresörün kendi iç sisteminde basıncı 1-2 bar yükseltir ve sistemdeki yağın devirdaim etmesini sağlar. Bu sayede vidaya sürekli olarak yağ püskürtülerek vidanın hem hararete karşı korunması sağlanır hemde havayı sıkıştırmak vida içerisindeki boşluklar doldurulur.

Vida üniteleri ülkeleri bazı ülkelerde imalatı yapılmaktadır. Öne çıkan ülkelerden birisi Almanyadır. Ülkemizde de bilinen 2 firma vida imalatı yapmaktadır.

Incoming search terms:

  • vidalı kompresör rotoru resmi
  • rotary screw air compressor
  • rotary screw compressor
  • rotary screw
  • rotary air compressor
Haz 13

Paletli Kompresörler

Paletli Kompresörler

Bu kompresörlerin havayı sıkıştırma prensibi motora bağlanmış olan bir rotor ve rotor üzerindeki rotor eksenine dik olarak yerleştirilmiş paletlere bağlıdır. Kompresör çalıştırıldığında gövde ekseninden kaçık basma tarafı yüzeye yakın olarak yerleştirilmiş rotor dönmeye başlar. Dönüşü esnasında rotor içerisindeki hareketli paletler merkezkaç kuvveti ile rotordan ayrılma eğiliminde olurlar. Silindirik yapıdaki gövdenin yüzeyi ile sürekli temas halindeki paletler arasındaki hacim, emiş kısmında geniş iken basma kısmına yaklaştıkça paletler arasındaki hacim küçülür ve basınç artar. Bu sayede sisteme basınçlı hava gönderilir.

Yağlama

Paletli kompresörlerde, paletlerin gövde yüzeyi ile temasında sızdırmazlık sağlanabilmesi amacıyla sisteme yağ püskürtülür. Aynı zamanda yağ sistemin soğutulmasını da sağlamaktadır. Sisteme yağ ve hava basınç altında ve birlikte gönderilir. Bir seperatör (ayırıcı) filtresi yardımıyla sistemdeki yağ ve hava birbirinden ayrıştırılır. Yağ kompresörün içerisinde soğutularak devirdaim edilirken, hava radyatörden geçirilerek işletme tesisatına gönderilir.

Paletli kompresörlerde emme ve basma klapeleri (subap) kullanılmamaktadır. Basılan havanın geri etkisiniönlemek amacıyla basma kısmında bir çekvalf kullanılabilmektedir.

Paletli kompresörlerde havanın akışı düzenlidir. Tek kademeyle 5 bara kadar yükseltilebilen paletli kompresörler aynı zamanda vakum yaptırmak amacıylada kullanılabilmektedir.

Paletli kompresörler verimliliği paletlerin aşınmasıyla düşmektedir. Bu sebepten pistonlu ve vidalı kompresörlere göre daha çabuk servis gerektirebilmektedir.

Incoming search terms:

  • paletli kompresörler
  • paletli kompresör
  • ok paletli kompresrler