Haz 16

Biyel Kolu

biyel kolları bir tarafı krank miline bağlanan diğer tarafı is pistona bağlanan hareketli bağlantı kollardır. Krank mili döndüğü zaman biyel kollarını hareketlendirir. Pistonlara bağlı bir şekilde hareket eden biyel kolları pistonun ileri-geri hareket etmesini sağlar.

Videoda krank mili, biyel kolu ve pistonun hareketini görebilirsiniz.

Not: Video kompresörler için değildir. Çalışma sistemini göstermek amaçlıdır.

biyel kolları çelik dövme yada döküm malzemeden imal edilmektedir. İmalatları sırasında hassas olarak işlenmeleri gerekmektedir. Hareketli ve birbiriyle etkileşimli malzemeler oldukları için pürüzsüzlük önemli bi unsurdur.

biyel kolları pistonlara perno adı verilen bir başka çelik malzeme ile tutturulurlar. Bu sayede biyel kolunun pernoya hareketli ve sağlam bir şekilde tutunması sağlanır.

Haz 15

Krank Mili

Krank Mili

Pistonlu kompresörlerde karter içerisine yerleştirilen ve rulmanlar tarafından yataklanan ana ünitelerden biridir. Kompresör çalıştığında krank milini döndürür. Krank milini yapısı sayesinde üzerinde bulunan biel kolu/kolları pistona bağlı bir şekilde ileri-geri hareket ederler. birden fazla biel kolu varsa bir piston ileri konumdayken diğer piston geri konumda bulunur. Krank mili döndükçe bu hareket devam eder.

Krank milleri üzerinde yağın çırpılmasını sağlayacak ağırlıklar olmalıdır. Bu sayede kompresör pistonlara ve silindirlere gereken yağlamayı yapar. Ayrıca krank milinin balansı alınmış olmalıdır. Aksi takdirde kompresörde titreşime sebep olabilir.

Haz 14

Vida

Vida

Rotor

Vidalı kompresörlerin ismini aldığı en önemli ünitesidir. İngilizce olarak rotary screw veya airend olarak da geçmektedir. Vidalı kompresörlerde vida ünitesi motora direk veya kayış-kasnak sistemli olarak bağlanabilmektedir.

Vida, bir gövde içerisine yerleştirilmiş dişi ve erkek rotorlardan meydana gelmektedir. Tamamlayıcı unsurları kapaklar ve rulmanlardır. Kompresör çalıştırıldığında vida ünitesi gövdenin üst kısmından emdiği havayı yağ ile birlikte alt kısmından basmaktadır.

Özel mühendislik ve ince işçilik ile imal edilen vidalarda rotorların birbiriyle ve gövdesi ile arasındaki sürtünme oranları çok hassas ayarlanmaktadır. Vida gövdesi genellikle döküm ve rotorlar ise genellikle çelik bir malzemeden imal edilmektedir.

Vidalı kompresör çalıştığında dönen vida ilk olarak alçak basınç valfi sayesinde kompresörün kendi iç sisteminde basıncı 1-2 bar yükseltir ve sistemdeki yağın devirdaim etmesini sağlar. Bu sayede vidaya sürekli olarak yağ püskürtülerek vidanın hem hararete karşı korunması sağlanır hemde havayı sıkıştırmak vida içerisindeki boşluklar doldurulur.

Vida üniteleri ülkeleri bazı ülkelerde imalatı yapılmaktadır. Öne çıkan ülkelerden birisi Almanyadır. Ülkemizde de bilinen 2 firma vida imalatı yapmaktadır.

Haz 14

Kompresör Duruk Şalterden Hava Kaçırıyor

Pistonlu kompresörlerde duruk şalterden hava kaçması durumunda çekvalfin kontrol edilmesi gerekmektedir.

Kompresörünüzün hava tankı üzerinde bulunan ve kompresörünüzün belirli bir basınçta durup belirli basınçta tekrar çalışmasına olanak sağlayan duruk şalterinizden yoğun bir şekilde hava boşaldığını görüyorsanız muhtemelen çekvalfiniz bozulmuş demektir. Çekvalfinizin değişmesi ya da tamir edilmesi gerekmektedir.

Duruk şalter

Üzerine kablo bağlanan, mekanik basınca göre elektriğin motora gönderen şalterdir. Genellikle plastik bir kutu ile üzerinde koruma kabı bulunmaktadır.

Çekvalf

Genellikle 3 yollu ve sarı renkli bir parçadır. Arka kısmında mekanizmaya kapak vazifesi gören bir civata dişli ile ile kapatılmıştır. Görevi, kompresörden hava tankına basılan havanın geri kaçmasını engellemektir. Çekvalf üzerinde bulunan küçük yol ve üzerine bağlanan hortum veya bakır bir boru ile duruk şalterin içerisine yol verilir. Bu sayede kompresör durduğu zaman kompresör ve hava tankı arasında hapsolan yüksek basınçlı hava tahliye edilir. Aksi takdirde motor kalkış anında zorlanacaktır.

Haz 13

Paletli Kompresörler

Paletli Kompresörler

Bu kompresörlerin havayı sıkıştırma prensibi motora bağlanmış olan bir rotor ve rotor üzerindeki rotor eksenine dik olarak yerleştirilmiş paletlere bağlıdır. Kompresör çalıştırıldığında gövde ekseninden kaçık basma tarafı yüzeye yakın olarak yerleştirilmiş rotor dönmeye başlar. Dönüşü esnasında rotor içerisindeki hareketli paletler merkezkaç kuvveti ile rotordan ayrılma eğiliminde olurlar. Silindirik yapıdaki gövdenin yüzeyi ile sürekli temas halindeki paletler arasındaki hacim, emiş kısmında geniş iken basma kısmına yaklaştıkça paletler arasındaki hacim küçülür ve basınç artar. Bu sayede sisteme basınçlı hava gönderilir.

Yağlama

Paletli kompresörlerde, paletlerin gövde yüzeyi ile temasında sızdırmazlık sağlanabilmesi amacıyla sisteme yağ püskürtülür. Aynı zamanda yağ sistemin soğutulmasını da sağlamaktadır. Sisteme yağ ve hava basınç altında ve birlikte gönderilir. Bir seperatör (ayırıcı) filtresi yardımıyla sistemdeki yağ ve hava birbirinden ayrıştırılır. Yağ kompresörün içerisinde soğutularak devirdaim edilirken, hava radyatörden geçirilerek işletme tesisatına gönderilir.

Paletli kompresörlerde emme ve basma klapeleri (subap) kullanılmamaktadır. Basılan havanın geri etkisiniönlemek amacıyla basma kısmında bir çekvalf kullanılabilmektedir.

Paletli kompresörlerde havanın akışı düzenlidir. Tek kademeyle 5 bara kadar yükseltilebilen paletli kompresörler aynı zamanda vakum yaptırmak amacıylada kullanılabilmektedir.

Paletli kompresörler verimliliği paletlerin aşınmasıyla düşmektedir. Bu sebepten pistonlu ve vidalı kompresörlere göre daha çabuk servis gerektirebilmektedir.