Haz 22

Karter

Pistonlu kompresörlerde, kompresörü oluşturan parçaları birarada tutan ana gövdedir. Alüminyum veya döküm malezemeden imal edilmektedir. Karterler, piston, silindir, biyel kolu gibi diğer aksamlarla uyum sağlayacak şekilde tasarımı ve mühendisliği yapılmıştır.

Krank mili karter içerisine yerleştirilir ve rulmanlarla yataklanır. Keçe ve benzeri sızdırmazlık sağlayan ürünler ile karter içerisinde bulunan yağın hareketli parçalar arasından sızması engellenmektedir. Krank mili döndüğünde yağa çarparak silindirlerin yağlanması sağlanır.

Karterin alt kısmında içindeki yağı boşaltılabilmesi amacıyla tapa, vana veya yağ gösterge camı bulunur. Karterin üst kısmında ise yağ doldurulabilmesi amacıyla ayrı bir tapa bulunabilir.

Video da kompresörün çalışma prensibini simülasyon olarak görebilirsiniz.

Haz 21

Segman

Segman, kompresörlerde birkaç farklı amaç için kullanılmaktadır.

Piston üzerinde

Piston üzerinde kullanılan segmanlar piston kanallarına yerleştirilir. Buraya yerleştirilen segmanlar piston ve silindir arasındaki boşluğun kapatılmasını sağlamaktadır. Bu segmanlara sıyırıcı segman denmektedir.  Herhangi bir penseye ihtiyaç duyulmadan piston üzerindeki kanallara oturtulur. Bu segmanların yanında piston üzerine ayrıca yağ segmanı da takılmaktadır.

Sıyırıcı ve yağ segmanları halka şeklide, esnek, çelik alaşım malzemelerdir. Bunlar piston üzerinde normalde daha geniş çaptadır. Ancak silindir içerisine yerleştirilirken esnekliği sayesinde iki ucu birbirine yaklaşarak kapanır ve silindir içerisine oturtulur. Segmanlar sürekli dışla açılma eğiliminde oldukları için sızdırmazlık sağlanır.

Genellikle pistonüzerine 2 veya 3 adet sıyırıcı ve 1 adet yağ segmanı takılmaktadır.

Emniyet segmanları

Bu segmanlar segman pensesi yardımıyla uygun yerlere uygulanabilirler. İki ucunda segman pensesinin tutabilmesi için iki delik bulunmaktadır. Segman pensesi sıkılarak,  segman genişletilebilir veya daraltılabilir. Bu sayede istenilen yerlerde segman kanalı içerisine oturtulur ve bırakılır. Segman kanal içerisinde eski haline döneceği için kanaldan çıkması mümkün değildir.

Buna, piston içerisinde kullanılan emniyet segmanı örnek gösterilebilir. Biyel kolu pistona bir perno yardımıyla tutturulur. Perno tam olarak ortalandıktan sonra perno yatağındaki, pernoyu ortada kilitleyecek şekilde bulunan kanallar içerisine segman yerleştirilir. Bu, pernonun dışarı fırlamasını engeller.

Haz 19

Kompresör Bakımı

Kompresörler mekanik aksamları sürekli hareket halinde olduğu  için zamanla bakımlarının yapılmasını gerektirmektedirler. Özellikle vidalı kompresörlerde bakım yapmak kompresörünüzün hem verimini arttırır hem de ömrünü uzatır.

Vidalı Kompresörlerde Bakım

Vidalı kompresörlerde bakım saatleri üretici firma tarafından belirlenir. Bu bakım saatleri kompresörünüz ile birlikte verilen kullanma kitapçığında yer alır. Ayrıca bazı marka kompresörler üzerinde periyodik bakımların ne zaman yapılması gerektiğine dair bakım saatlerinin yazılı olduğu etiketler bulunmaktadır. Bakım saatleri, kompresör kontrol paneli üzerinde yer alan çalışma saati üzerinden takip edilmektedir.

Üretici firmanın önermiş olduğu periyodik bakım saatlerine dikkat edilmesi ve çalışma saati bu periyodik saatlere yaklaşınca üretici firma veya servisten bakım için randevu talep edilmelidir. Bu bakımlarda sıklıkla yağ ve yağ filresi ve hava filtresi değişimi yapılmaktadır. Ancak seperatör,  panel filtre, emiş grubu tamir takımı, vida rulman tamir takımı vb. malzemelerin değişimi,  kompresör üreticisinin önerdiği periyodik saatlerde yapılması gerekmektedir.

Bazı işletme sahipleri yağ, yağ filtresi, seperatör, hava filtresi, panel filtre gibi basitçe yapılabilecek bakımları kendileri yapmayı tercih etmektedirler. Ancak yinede kompresör üretici firmasının  yetkili ve tecrübeli personelin bu işlemi yapması tercih edilmelidir.

Yağ değişimi
  • Kompresörünüzün tamamen kapalı durumda olduğundan emin olunuz.
  • Kompresörünüz ile birlikte verilen yağ boşaltma hortumunu seperatör tankının altında bulunan boşaltma vanasına takın.
  • Hortumun diğer ucunu kapalı bir teneke içerisine uzatın.
  • Vanayı açarak yağı boşaltın. Eğer yağ yavaş akıyor ise seperatör tankının yağ doldurma tapasını da açarak havalandırmayı sağlayabilirsiniz. Bu şekilde yağ daha hızlı akacaktır.
  • Yağ iyice boşaldıktan sonra açtıysanız yağ doldurma tapasını geri kapatın.
  • Kontrol panelinden kompresörünüzü 5-10 saniye çalıştırarak sistem içerisindeki yağın tamamen boşalmasını sağlayın ve kompresörü durdurun. Bu işlemi birkaç defa yapın. Ancak kompresörü daha uzun süre açık tutumayın (En fazla 5-10 saniye). Bu işlemi yaparak yağ tazyikli bir şekilde atılabilir. Bunun için kapalı bir tenekeye yağ boşaltmanız tavsiye edilir.
  • Yağ tamamen boşaldıktan sonra vanayı kapatıp hortumu çıkarınız.
  • Yağ filtresini değiştirin.
  • Yağ doldurma tapasını açın. Yağı burdan doldurduktan sonra sıkıca tekrar kapattığınıza emin olun.
Yağ filtresi değişimi
  • Kompresörün yağını boşalttıktan  sonra yağ filtresini filtre sökme anahtarıyla gevşetin.
  • Yağ sızıntıları olursa bez ile damlamadan temizleyin.
  • Yağ filtresini yerinden çıkarın. Filtreyi çıkardığınızda birikmiş yağ varsa aniden dökülebilir. Bu yüzden bir bez ile yavaşça bu işlemi yapın.
  • Yeni yağ filtresinin içerisini kullandığınız yağ ile doldurun ve yüzeydeki contanın üzerini yağlayın (eğer yağ filreniz ters duruyorsa içerisine yağ doldurmanıza gerek yoktur sadece contasını yağlayın).
  • Yeni filtrenizi yerine takın ve filtre anahtarı yardımıyla sıkın.

Yağ ve yağ filtresi değişiminden sonra kompresörünüzü ilk birkaç sefer 5-10 saniye aralıklarla açıp kapatın. daha sonra kompresörünüzü çalıştırabilirsiniz.

Pistonlu Kompresörlerde Bakım

Pistonlu kompresörlerde üretici firma tarafından belirtilmedikçe çalışma saatleri olmadığı için bakım saatlerini söylemek zordur. Ancak kompresörünüz içerisindeki yağın bozulması durumunda yağ değiştirebilirsiniz. Kompresörünüzün yağının ne kadar süre gideceğini tahmin etmek biraz zordur. Çünkü kompresörünüzün ne kadar süre ile nasıl bir ortamda çalıştığı önemlidir. Eğer yağda eksilme varsa bunu tamamlayınız ve yetkili servise yağ eksilmesi ile ilgili bilgi veriniz.

Pistonlu kompresörlerde yağ değişimi
  1. Karter altında bulunan boşaltma vanasına bir hortum takın (üretici firma kompresörle beraber vermiş olabilir).
  2. Hortumun diğer ucunu bir teneke yada kap içerisine doğru uzatıp yağı boşaltın. Yağ yavaş boşalıyorsa yağ doldurma kapağını açabilirsiniz.
  3. Yağ tamamen boşaldıktan sonra vanayı/tapayı kapatın.
  4. Yağı, yağ doldurma kapağından doldurun. Yağ göstergesinde yağ yarı seviyede görülünceye kadar ya da üretici firmanın uygun gördüğü kadar yağ doldurun.
  5. yağ doldurma kapağını kapattıktan sonra kompresörünüzü çalıştırabilirsiniz.

Hangi yağı kullanmalı

Üretici firmanın kompresörünüz için uygun gördüğü yağı kullanmalısınız.

Haz 18

Silindir

SilindirPistonlu kompresörlerde silindir, pistonun içerisine yerleştirildiği, alüminyum veya döküm malzemeden yapılmış bir parçadır. Silindirin iç yüzeyi pistonu boşluksuz tamamen çevreler. Piston, silindirin iç yüzeyinde sürtünerek hareket eder.

Silindirin iç yüzeyinde bir hareket oluştuğundan, bu kısmın mümkün olduğunca hassas işlenmesi ve honlanması gerekmektedir. Piston hareket ettiğinde kafa kısmından emmiş olduğu havayı pistonun üst yüzeyi, kafa, ve silindir iç yüzeyi arasında hapseder. Piston ileri hareketinde bu havayı tekrar kafadan dışarı atar. Ancak bu hava atmosfere değil tesisata gönderilir.

Piston ve silindirler arası kompresör çalıştıkça yağlanır. Bu yağlama sistemi birçok kompresörde krank milinin karter içerisindeki yağa çarptırılması ile sağlanır. Ancak bazı kompresörlerde harici pompa ile da yağlamada tapılmaktadır.

Silindirlerin dış yüzeyleri kanallı bir yapıya sahiptir. Bu sayede kompresörün kanatlı kasnağı döndüğünde bu kanallar arasından hava geçişi sağlanarak kompresör soğutulur.

Haz 16

Piston

Piston

PistonPistonlu kompresörlerde silindirin içinde ileri geri hareket yaparak havayı emen ve basan alüminyum ya da işlenmiş malzemedir. Krank milinin dönmesiyle, biel kolu aracılığıyla pistonlar hareketlendirilir. Piston silindir şeklinde ve hassas işlenmiş bir malzemedir. Üzerinde silindir ile arasında sızdırmazlık sağlaması amacıyla segman takılabilen kanallar bulunmaktadır. Buralara takılan segmanlara sıyırıcı segman ve yağ segmanı denmektedir.

Pistonlar havanın basılmasındaki en önemli etkenlerdir. dairesel yapısı ile silindirin içerisine tam olarak yerleşmektedir. Piston geri hareketinde emme subaplarını açarak silindirin içerisine hava vakumlar, ileri hareketi ile de emme subabı kapanarak basma subapları açılır. Böylelikle hava sıkıştırma işlemi yapılmış olur.

Pistonun yan yüzeyinde ve eksende bir delik bulunur . Buraya biel kolunun bir tarafı pistonun alt kısmından yerleştirilerek hizalanır. Biel kolu ve piston içerisinde bir menteşe gibi duracak şekilde perno yerleştirilir. Bu şekilde krank hareketi pistona aktarılmış olur.

Piston çapları strok hacminin belirlenmesinde önemlidir. Piston çapı genişledikçe strok hacmi büyür. Strok hacminin ölçümünde pistonun ileri geri hareketinde maksimum hareket mesafeside hesaba katılmaktadır.